Werkvorm
Ecocycle Planning
ook wel: Levenscyclus
Zet al je activiteiten op de levenscyclus — en zie wat je moet loslaten om ruimte te maken.
- Tijd
- 60–100 min
- Groepsgrootte
- 5–30
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Als het portfolio vol zit, als er alleen maar bij komt en er nooit iets af gaat, of bij een jaarplanning.
Voorbereiding
- Teken de liggende acht groot uit, met de vier fasen erop
- Vraag iedereen vooraf zijn activiteiten op losse blaadjes te zetten
Zo doe je het
- 1
Teken een liggende acht met vier fasen: geboorte, rijpheid, creatieve destructie en vernieuwing.
- 2
Iedereen schrijft de activiteiten op losse blaadjes — één per blaadje.
- 3
Plak elk blaadje op de plek in de cyclus waar het volgens jou staat.
- 4
Bespreek de verschillen: hetzelfde blaadje op twee plekken is het interessantste gesprek van de sessie.
- 5
Let op de twee valkuilen: de starheidsval (te lang vasthouden aan wat rijp is) en de armoedeval (nieuwe dingen die nooit van de grond komen).
- 6
Bepaal per fase de actie: wat voeden we, wat oogsten we, wat laten we los, wat beschermen we?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Dit is de levenscyclus. Linksonder wordt iets geboren, links boven groeit het, rechtsboven is het rijp en levert het op, en rechtsonder gaat het weer af — en daar ontstaat de ruimte voor het volgende. Plak nu je activiteiten op de plek waar ze volgens jou staan. En let op: bijna elke groep ontdekt dat rechtsonder leeg blijft. Dat is precies het probleem."
Werkblad
Neem dit over op een flap of print de pagina — het lege raster is het gereedschap.
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welke activiteit hangt bij de een op rijpheid en bij de ander op destructie?
- Wat houden we in stand omdat het er nu eenmaal is?
- Wat moet weg om ruimte te maken voor wat linksonder hangt?
Wat er mis kan gaan
Niets belandt in de destructiefase.
Benoem het en stel de vraag scherp: als er niets afgaat, waar komt de ruimte dan vandaan voor wat we net bedacht hebben? Dwing desnoods één keuze af.
De discussie gaat over de precieze plek van een blaadje.
De plek is niet het doel; het gesprek erover wel. Laat het blaadje op de grens hangen en ga door.
Mensen beschermen hun eigen activiteit.
Laat mensen elkaars activiteiten plaatsen in plaats van hun eigen. Dat maakt het gesprek onmiddellijk eerlijker.
Variaties
- Leg de lemniscaat op de vloer met tape en laat mensen fysiek gaan staan bij hun activiteit.
- Doe het per team en leg de kaarten daarna naast elkaar.
In de klas
Geschikt voor vanaf het voortgezet onderwijs
In een schoolteam bruikbaar bij het jaarplan: welke projecten, methodes en tradities houden we in stand zonder dat iemand nog weet waarom?
Past hier ook bij
Min Specs
Minimale spelregels
Schrap alle regels die niet strikt nodig zijn — en houd de handvol over die er echt toe doen.
Urgentie-belangraster
Vier vakken, en de stapel taken of ideeën sorteert zichzelf.
15% Solutions
Jouw vijftien procent
Wat kun je doen zonder toestemming en zonder budget? Meer dan je denkt.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?