Model
De zes denkhoeden
Zes manieren van denken, één voor één — zodat een idee van alle kanten bekeken wordt.
Waarvoor gebruik je het?
Voorkomen dat een discussie een strijd tussen optimisten en critici wordt, door de denkrichtingen expliciet te verdelen en te wisselen.
Wit — objectief-analytisch denken
Stelt vragen vanuit een neutrale houding en is geïnteresseerd in feiten en cijfers. Met de witte hoed streef je naar zo groot mogelijke objectiviteit: informatie vergaren is het doel. Bij het witte denken zou je je moeten inbeelden een computer te zijn die zuiver feiten weergeeft.
- Wat weet ik en wat niet?
Rood — emotioneel denken
De rode hoed verleent emoties, intuïtie en gevoelsoordelen een legitieme status als belangrijk bestanddeel van ons denken. Die gedachten behoeven geen argumenten. Je kunt de rode hoed opzetten om een gevoel te uiten, maar ook aan anderen vragen om hem op te zetten.
- Hoe voel ik me hierbij, wat zegt mijn intuïtie me?
Geel — positief denken
De kleur van de zon verbeeldt het positieve en constructieve denken. Wat is er goed aan? De gele hoed brengt suggesties aan, zoekt naar de voordelen van een voorstel, ontwikkelt prille ideeën en bekijkt hoe ze in de praktijk werkbaar gemaakt kunnen worden.
- Wat is goed en haalbaar aan het idee?
Zwart — negatief-kritisch denken
De denker met de zwarte hoed vestigt de aandacht op alles wat verkeerd kan gaan, onjuist is of risico's inhoudt — en geeft aan waarom iets niet zal functioneren. Dit 'zwartkijken' is een objectieve poging om de negatieve elementen aan de landkaart toe te voegen.
- Pas op! Het kan hier gevaarlijk of moeilijk zijn.
Groen — creatief denken
Groen staat voor nieuw leven: creatief denken, zoeken naar alternatieven, nieuwe ideeën, provocatie. Hier ontstaan de nieuwe dingen; niets is gek genoeg. Dit is procesmatig wel de meest kwetsbare hoed — het is belangrijk de groene hoed op te houden en niet te vervallen in bijvoorbeeld de zwarte.
- Hoe kan het anders?
Blauw — beschouwend-controlerend denken
De blauwe hoed overspant het denkproces: de dirigent van het orkest, die de vergadering organiseert en nadenkt over het denken. De blauwe denker definieert de problemen, formuleert de vragen en regelt de opeenvolging van de verschillende denktaken.
- Welke actie onderneem ik, wat organiseer ik, wat is het besluit?
De Bono, E. (1999). Zes denkende hoofddeksels. Business Contactopzoeken
Werkvormen met dit model
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?