Werkvorm
Agreement-Certainty Matrix
ook wel: Eenvoudig, ingewikkeld of complex
Sorteer je vraagstukken op eenvoudig, ingewikkeld of complex — want elk vraagt een andere aanpak.
- Tijd
- 40–70 min
- Groepsgrootte
- 5–30
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Rustig
Wanneer zet je dit in?
Als een groep een complex vraagstuk aanpakt met een projectplanning, of een simpel vraagstuk met eindeloos overleg.
Voorbereiding
- Teken het assenkruis voor
- Verzamel vooraf de vraagstukken op blaadjes
Zo doe je het
- 1
Teken twee assen: horizontaal 'hoeveel zijn we het eens over de aanpak', verticaal 'hoe zeker weten we wat het oplevert'.
- 2
Schrijf elk vraagstuk op een blaadje.
- 3
Plaats de blaadjes op de kaart. Waar veel overeenstemming én veel zekerheid is: eenvoudig. Weinig van beide: complex. Daartussenin: ingewikkeld.
- 4
Bespreek per zone welke aanpak past. Eenvoudig vraagt om gewoon doen; ingewikkeld om expertise en planning; complex om experimenteren en kleine stappen.
- 5
Kijk of jullie huidige aanpak past bij de zone waarin het vraagstuk staat.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Twee assen. Horizontaal: hoe eens zijn we het over wat er moet gebeuren? Verticaal: hoe zeker weten we wat het gaat opleveren? Leg je vraagstukken neer. En dan komt de vraag waar het om gaat: pakken we het aan op de manier die past bij de plek waar het ligt? Want een complex vraagstuk aanpakken met een strak plan werkt niet — en een eenvoudig vraagstuk eindeloos bespreken ook niet."
Werkblad
Neem dit over op een flap of print de pagina — het lege raster is het gereedschap.
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welk vraagstuk pakken we aan alsof het eenvoudig is terwijl het complex is?
- Waar overleggen we te lang over iets dat gewoon gedaan kan worden?
- Wat betekent dit voor hoe we dit vraagstuk aanpakken?
Wat er mis kan gaan
Alles wordt als complex bestempeld.
Toets: weten we echt niet wat werkt, of vinden we het gewoon lastig? Complex betekent dat de uitkomst onvoorspelbaar is, niet dat het moeilijk is.
De plaatsing wordt een eindeloze discussie.
Laat het bij ongeveer. De zone is genoeg; de precieze coördinaat doet er niet toe.
Variaties
- Plaats niet vraagstukken maar projecten uit het jaarplan.
In de klas
Geschikt voor vanaf het voortgezet onderwijs
In een schoolteam bruikbaar bij verbeterplannen. Voor leerlingen te abstract, behalve in de bovenbouw van het vo bij projectmanagement.
Past hier ook bij
Critical Uncertainties
Vier toekomsten
Vier toekomsten uittekenen en per toekomst bedenken wat je dan doet — zonder te voorspellen.
Discovery & Action Dialogue
Ontdek- en actiegesprek
Zeven vragen die de groep laten ontdekken dat de oplossing al ergens in huis is.
Future Search
Toekomstconferentie
Drie dagen met alle belanghebbenden, van verleden naar gedeelde grond naar concrete plannen.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?