Werkvorm
Zelf examenvragen maken
Een goede toetsvraag bedenken is moeilijker dan hem beantwoorden — en precies daarom leer je er het meest van.
- Tijd
- 30–50 min
- Groepsgrootte
- 6–30
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Als herhalings- of examenvoorbereidingsvorm, in plaats van alleen oude vragen oefenen.
Voorbereiding
- Verzamel de belangrijkste onderwerpen die getoetst gaan worden
Zo doe je het
- 1
Verdeel in groepjes van drie of vier en geef elk groepje een deelonderwerp.
- 2
Vraag elk groepje twee of drie toetsvragen te bedenken die vergelijk, beoordeel, verklaar of pas-toe vragen — geen definitie- of opsomvragen.
- 3
Laat de groepjes hun vragen uitwisselen en proberen te beantwoorden.
- 4
Bespreek plenair: welke vragen waren goed doordacht, en waarom?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Jullie gaan zelf toetsvragen bedenken over dit onderwerp. Let op: geen 'noem op' of 'definieer'-vragen — die vraag om iets uit je hoofd te leren. Ik wil vragen die vergelijken, beoordelen, verklaren of toepassen. Twee of drie vragen per groepje. Daarna wisselen jullie uit en proberen jullie elkaars vragen te beantwoorden."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welke vraag was het lastigst om te beantwoorden, en waarom?
- Wat maakt een toetsvraag goed?
Wat er mis kan gaan
Groepjes maken toch simpele weetjesvragen.
Geef een lijst met werkwoorden die wel/niet mogen: wel vergelijken, verklaren, beoordelen, toepassen — niet noemen, definiëren, opsommen.
Variaties
- Gebruik de beste vragen daadwerkelijk als onderdeel van de echte toets, en zeg dat vooraf.
In de klas
Geschikt voor vanaf groep 7, en in het voortgezet onderwijs
Uitstekende examenvoorbereiding die dieper gaat dan stof herhalen. Leerlingen die een goede vraag kunnen bedenken, snappen de stof echt.
Past hier ook bij
Academische controverse
Verdedig eerst een positie met volle overtuiging, wissel dan van kant — en kom er samen uit met een gezamenlijk standpunt.
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
Arenagesprek
Je klanten praten over jou terwijl jij luistert en niets mag zeggen.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?