Werkvorm
Extreme gebruikers
Praat met wie eruit springt, niet met het gemiddelde — daar worden de behoeften zichtbaar.
- Tijd
- 45–90 min
- Groepsgrootte
- 4–25
- Ruimte
- Maakt niet uit
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Als je vastzit in voor de hand liggende oplossingen, of als het gesprek met 'de gemiddelde gebruiker' niets nieuws oplevert.
Voorbereiding
- Bepaal welk aspect van je vraagstuk je tot het uiterste wilt oprekken.
Zo doe je het
- 1
Bepaal eerst welk aspect van je vraagstuk je wilt uitvergroten. Gaat het over huiswerk, dan kan dat 'tijd' zijn, of 'thuissituatie'.
- 2
Bedenk wie op dat aspect extreem is. Bij huiswerk: de leerling die er drie uur over doet én de leerling die het in tien minuten af heeft.
- 3
Observeer en interview die extremen net als anderen. Let vooral op hun noodoplossingen.
- 4
Vertaal terug: welke behoefte die bij de extremen luid en duidelijk is, speelt óók bij de rest maar zachter?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We gaan niet met het gemiddelde praten. Bedenk eerst: welk aspect van dit vraagstuk willen we uitvergroten? En dan: wie zit daarop aan het uiterste? Denk aan wie er het meest last van heeft, én aan wie er juist moeiteloos doorheen komt. Die twee gaan we opzoeken."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welke noodoplossing van een extreme gebruiker verraste je?
- Welke behoefte werd bij het uiterste zichtbaar die bij de rest ook speelt?
- Wat zou je nooit bedacht hebben door met het gemiddelde te praten?
Wat er mis kan gaan
De groep kiest 'extreem' als synoniem voor 'raar'.
Extreem is altijd extreem op een aspect dat jíj kiest. Benoem dat aspect eerst hardop, anders wordt het karikaturaal.
De inzichten blijven bij de extremen hangen.
De laatste stap is de belangrijkste: vertaal terug naar de gewone gebruiker. Zonder die stap ontwerp je voor een minderheid.
Variaties
- Zoek de extremen binnen je eigen groep: wie doet dit al heel anders dan de rest?
In de klas
Geschikt voor vanaf groep 7, en in het voortgezet onderwijs
Mooi bij ontwerpopdrachten: laat leerlingen niet ontwerpen voor 'iedereen' maar voor iemand met een uitgesproken behoefte. Dat maakt hun ontwerp scherper.
Past hier ook bij
1-2-4-Alle
Alleen, duo, viertal, allen
In twaalf minuten heeft iedereen bijgedragen — ook in een zaal van honderd.
Analoge inspiratie
Hoe lossen ze dit op in een totaal andere wereld? — en wat kun je daarvan lenen?
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?