Werkvorm
Gelukkig… helaas…
Om beurten een voordeel en een nadeel — en de groep ziet dat bijna alles twee kanten heeft.
- Tijd
- 10–25 min
- Groepsgrootte
- 6–30
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Bij een besluit of ontwikkeling waar de groep eenzijdig enthousiast of eenzijdig somber over is.
Voorbereiding
- Formuleer de openingszin: 'Stel dat we … invoeren.'
Zo doe je het
- 1
Zet de situatie neer in één zin: stel dat we dit gaan doen.
- 2
De eerste persoon reageert met 'Gelukkig…' en noemt een voordeel.
- 3
De volgende reageert daarop met 'Helaas…' en noemt een nadeel dat uit dat voordeel volgt.
- 4
Om en om verder, de kring rond.
- 5
Inventariseer aan het eind welke voor- en nadelen echt de moeite van het bespreken waard zijn.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Stel dat we dit invoeren. We gaan om de beurt reageren: de eerste begint met 'Gelukkig…' en noemt iets goeds. De volgende zegt 'Helaas…' en noemt een nadeel — en het liefst een nadeel dat uit dat voordeel voortkomt. Dan weer gelukkig, dan weer helaas. We gaan de kring rond. Wie begint?"
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welk 'helaas' verdient het om serieus genomen te worden?
- Welk 'gelukkig' bleek bij nader inzien het sterkst?
- Wat zegt het dat de ene kolom veel makkelijker vulde dan de andere?
Wat er mis kan gaan
Het wordt een grappenronde en de inhoud verdwijnt.
Laat de eerste ronde luchtig zijn en doe daarna een tweede ronde met de eis dat elk punt realistisch moet zijn.
Iemand kan niets bedenken en het stokt.
Laat overslaan toe en ga door. Het tempo is belangrijker dan dat iedereen iets zegt.
Variaties
- Doe het in groepjes, waarbij elk groepje één kant krijgt toebedeeld.
- Sluit af met 'en daarom…' waarin de groep één conclusie formuleert.
In de klas
Geschikt voor groep 4 t/m 8
Leuk én leerzaam bij klassengesprekken over regels of veranderingen op school. Kinderen kennen het spel vaak al als verhaalvorm.
Past hier ook bij
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
De zes denkhoeden
Zes manieren van denken, expliciet verdeeld — zodat niet iedereen tegelijk de criticus speelt.
Drawing Together
Samen tekenen
Vijf simpele symbolen, geen woorden — en er komt iets boven dat niemand kon opschrijven.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?