Werkvorm
Ja, en…-brainstorm
Iedereen bouwt verplicht voort op het idee van een ander — ook wie normaal niets zegt.
- Tijd
- 30–60 min
- Groepsgrootte
- 4–20
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Gemiddeld
Wanneer zet je dit in?
Als een gewone brainstorm door de hardste stemmen wordt gedomineerd, of als ideeën los blijven staan.
Voorbereiding
- Formuleer één 'het zou alles veranderen als…'-zin om mee te starten.
Zo doe je het
- 1
Schrijf boven het bord één richting: 'het zou alles veranderen als…'
- 2
Iedereen schrijft in stilte één aanpak op een memoblaadje en plakt die op.
- 3
Neem het eerste idee. Ga de kring rond; iedereen bouwt erop voort en begint verplicht met 'ja, en…'
- 4
Pas als iedereen op dat idee heeft voortgebouwd, ga je naar het volgende.
- 5
Levert een aanvulling een heel nieuw idee op, vang dat dan apart op.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We nemen één idee tegelijk, en we gaan de kring rond. Iedereen bouwt erop voort en begint met 'ja, en…' — dus niet 'ja, maar'. Ook als je het een slecht idee vindt: je taak is nu om het beter te maken, niet om het te wegen. Wegen doen we straks. Iedereen komt aan de beurt voordat we naar het volgende idee gaan."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Welk idee is het meest veranderd onderweg?
- Hoe voelde het om te moeten voortbouwen op iets waar je niet in geloofde?
- Wat leverde de verplichte ronde op dat een vrije brainstorm niet had gedaan?
Wat er mis kan gaan
Er wordt 'ja, maar' gezegd.
Corrigeer elke keer, luchtig maar consequent. Eén 'ja, maar' laten passeren en de hele werkvorm zakt terug in een gewone discussie.
Bij een slecht idee stokt het.
Juist doorgaan. Vraag: wat zou er waar moeten zijn om dit te laten werken? Slechte ideeën zijn vaak de opstap.
Variaties
- Doe een ronde 'ja, maar' na afloop — het contrast maakt het effect meteen voelbaar.
In de klas
Geschikt voor groep 5 t/m 8
Werkt goed bij creatieve opdrachten en bij drama. Het verbod op 'ja, maar' is voor leerlingen een verrassend leerzame beperking.
Past hier ook bij
1-2-4-Alle
Alleen, duo, viertal, allen
In twaalf minuten heeft iedereen bijgedragen — ook in een zaal van honderd.
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
Carrousel
Vier onderwerpen, vier groepen, en aan het eind heeft iedereen alles gedaan.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?