Werkvorm
Kampvuurgesprek
Een besluit waarbij iedere stem is gehoord — ook de kritische en de bezorgde.
- Tijd
- 60–120 min
- Groepsgrootte
- 6–25
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Rustig
Wanneer zet je dit in?
Als er een besluit moet vallen en je zeker wilt weten dat je alle geluiden kent voordat je knopen doorhakt.
Voorbereiding
- Formuleer de kwestie waarover besloten moet worden, scherp en in één zin
- Regel een gespreksleider met ervaring in deze vorm
Zo doe je het
- 1
Zit in een kring, zonder tafels. Benoem de kwestie waarover besloten moet worden.
- 2
Ronde één: iedereen zegt om beurten wat hij ervan vindt. Niemand reageert, niemand onderbreekt.
- 3
Nodig expliciet de tegengeluiden uit. Vraag naar wat er níet gezegd is en wie het er niet mee eens is.
- 4
Laat de bezwaren staan zonder ze te weerleggen. Ze horen bij het beeld.
- 5
Neem pas daarna het besluit, met alle inbreng in het achterhoofd.
- 6
Koppel terug: wat is besloten, en wat is er met welk bezwaar gedaan?
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We gaan straks een besluit nemen, maar eerst wil ik alle stemmen horen — juist ook de kritische. We doen een ronde waarin iedereen zegt wat hij ervan vindt, en niemand reageert. Ook ik niet. Als je twijfelt of iets tegen bent, is dit het moment; achteraf is te laat en dan heb je er niets meer aan."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Is alles gezegd wat gezegd moest worden?
- Wie voelt zich niet gehoord in het besluit?
- Wat is er met de bezwaren gedaan?
Wat er mis kan gaan
De tegengeluiden blijven weg.
Vraag er expliciet naar en laat een stilte vallen. Vraag desnoods wie de bezwaren zou kunnen hebben die niet uitgesproken worden.
De ronde wordt een discussie.
Gebruik een spreekvoorwerp en handhaaf dat niemand reageert. In ronde één wordt alleen verzameld.
Het besluit wijkt af van wat de meesten wilden.
Leg dan expliciet uit waarom, en wat er met de andere geluiden gedaan is. Gehoord worden is iets anders dan gelijk krijgen — maar dan moet je dat wel laten zien.
Variaties
- Doe een tweede ronde na de bezwaren, voordat het besluit valt.
In de klas
Geschikt voor vanaf groep 7, en in het voortgezet onderwijs
Bruikbaar bij klassenbesluiten die er echt toe doen. Het spreekvoorwerp helpt enorm; laat leerlingen zelf uitnodigen tot tegengeluid.
Past hier ook bij
Future Search
Toekomstconferentie
Drie dagen met alle belanghebbenden, van verleden naar gedeelde grond naar concrete plannen.
Kies je positie
Een stelling, een denkbeeldige lijn, en iedereen moet kleur bekennen — met de mogelijkheid om te verschuiven.
Placemat
Eerst schrijft iedereen in zijn eigen vak — pas dan mag het groepje het eens worden.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?