Gespreksniveaus

Inhoud

Het onderwerp zelf: waar hebben we het over? Je herkent dit niveau aan vragen die beginnen met wie, wat, waar en hoe. Ze lokken een inhoudelijk verhaal uit.

• Samenvatten wat zojuist gezegd is
• Iets toevoegen aan het besproken onderwerp
• Om uitleg of meer gegevens vragen
• Toetsen of het probleem goed begrepen is
• Oplossingen aandragen of voorstellen doen

Procedure

De aanpak van het gesprek: hoe doen we dit? Denk aan het structureren van een overleg, een andere wending geven of afsluiten.

• Toetsen wat het doel of de gewenste uitkomst is
• Tijdsafspraken maken
• Een agenda samenstellen
• Vragen in welke volgorde de punten behandeld worden
• Een andere aanpak voorstellen: eerst brainstormen, dan afwegen, dan kiezen

Proces

Sfeer en emoties, die vaak wel gevoeld maar niet uitgesproken worden. Dit heet ook wel 'onder waterniveau': mensen geven eerst een zwak signaal, en pas als je daar goed op reageert komen ze met hun werkelijke verhaal.

Het procesniveau vormt de basis van de piramide. Is iemand geïrriteerd en wil jij praten op inhoudsniveau, dan komt er van dat gesprek weinig terecht. Je zult eerst tijd moeten nemen voor die irritatie voordat je door kunt naar de inhoud.

• Ik merk dat je de situatie niet prettig vindt — klopt dat?
• Ik hoor je zeggen dat je teleurgesteld bent over hoe je manager je behandeld heeft
• Ik zie je niet zo vrolijk kijken…
• Een opmerking maken over de sfeer in de bijeenkomst
• Signaleren dat de communicatie ergens blokkeert

Tot slot

Inhoud en procedure gaan meer over werkafspraken. Proces — zowel de interactie als gevoel, motivatie en emotie — speelt op relatieniveau. Meestal laat iemand eerst non-verbaal zien dat er iets aan de hand is: onderuit zitten, gefronst gezicht, zuchten, hard of juist zacht praten, wegkijken.