Werkvorm
Purpose-to-Practice
ook wel: Van doel naar praktijk
Vijf vragen die samen het fundament van een initiatief leggen — en die je in die volgorde moet stellen.
- Tijd
- 120–240 min
- Groepsgrootte
- 6–40
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Rustig
Wanneer zet je dit in?
Bij de start van een initiatief, project of samenwerkingsverband dat langer meegaat dan een paar weken.
Voorbereiding
- Reserveer een dagdeel; dit past niet in een uur
- Zorg dat de juiste mensen erbij zijn
Zo doe je het
- 1
Doel: waarom is dit werk belangrijk? Werk dit uit tot iedereen zich erin herkent. Neem hier de meeste tijd voor.
- 2
Beginselen: welke afspraken moeten we onszelf opleggen om dat doel waar te maken? Houd het bij een handvol, en toets ze streng.
- 3
Deelnemers: wie moet hierbij zijn om dit te laten slagen?
- 4
Structuur: hoe organiseren we ons — wie beslist wat, hoe komen we bij elkaar?
- 5
Praktijk: wat gaan we concreet doen, wie doet wat, wanneer?
- 6
Doorloop de vijf in deze volgorde en gebruik per stap 1-2-4-Alle. Kom terug op eerdere stappen als een latere stap wringt.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Vijf vragen, en de volgorde is niet vrijblijvend. We beginnen bij waarom dit werk ertoe doet, en pas helemaal aan het eind bij wie wat gaat doen. Dat voelt traag — de meeste groepen willen meteen naar de actielijst. Maar een actielijst zonder gedeeld doel is precies waarom projecten stilvallen. Eerste vraag: waarom is dit belangrijk?"
Werkblad
Neem dit over op een flap of print de pagina — het lege raster is het gereedschap.
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Herkent iedereen zich in het doel zoals het er nu staat?
- Welk beginsel gaan we als eerste overtreden als het druk wordt?
- Wringt de praktijk met wat we bij doel of beginselen hebben afgesproken?
Wat er mis kan gaan
De groep wil meteen naar de actielijst.
Houd de volgorde vast en leg uit waarom. Een groep die begint bij de praktijk, komt zes maanden later terug bij het doel — dan met ruzie.
Het doel wordt een wollige zin.
Toets: zou iemand het oneens kunnen zijn met deze zin? Zo niet, dan is hij te vaag om te sturen.
De tijd loopt op en er is pas twee stappen gedaan.
Dat is normaal en niet erg. Plan een tweede sessie in plaats van de laatste drie stappen af te raffelen.
Variaties
- Doe alleen doel en beginselen als je weinig tijd hebt; dat is al veel waard.
In de klas
Geschikt voor vanaf het voortgezet onderwijs
In een schoolteam sterk bij het opzetten van iets nieuws: een leerlingenraad, een nieuwe aanpak, een samenwerking met de buurt.
Past hier ook bij
Agreement-Certainty Matrix
Eenvoudig, ingewikkeld of complex
Sorteer je vraagstukken op eenvoudig, ingewikkeld of complex — want elk vraagt een andere aanpak.
Critical Uncertainties
Vier toekomsten
Vier toekomsten uittekenen en per toekomst bedenken wat je dan doet — zonder te voorspellen.
Discovery & Action Dialogue
Ontdek- en actiegesprek
Zeven vragen die de groep laten ontdekken dat de oplossing al ergens in huis is.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?