Werkvorm
TRIZ
ook wel: Omgekeerd brainstormen
Bedenk eerst hoe je het maximaal kunt verpesten — en ontdek wat je daarvan al doet.
- Tijd
- 35–60 min
- Groepsgrootte
- 6–40
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Actief
Wanneer zet je dit in?
Als er van alles moet stoppen maar niemand het durft te benoemen, of als een groep vastzit in het toevoegen van nieuwe dingen.
Voorbereiding
- Formuleer het rampscenario scherp: het ergst denkbare resultaat, niet 'een slecht resultaat'
- Teken het werkblad met drie kolommen voor
Zo doe je het
- 1
Ronde 1 — maak de lijst: hoe zouden we het allerslechtst denkbare resultaat bereiken? Wees wreed en concreet. Alles mag.
- 2
Ronde 2 — kijk de lijst eerlijk na: wat van dit alles doen wij, in enige vorm, al? Streep niets weg; zet een streepje bij wat herkenbaar is.
- 3
Ronde 3 — bepaal per aangestreept punt wat de eerste stap is om ermee te stoppen.
- 4
Deel plenair alleen de derde kolom. De eerste twee zijn het werk, de derde is de opbrengst.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Eerste ronde, en dit is de leukste: hoe zorgen we ervoor dat dit een absolute ramp wordt? Zo slecht mogelijk. Wees concreet en wees gemeen, alles mag opgeschreven worden. … Goed. Tweede ronde, en die is ongemakkelijker: kijk je lijst eens eerlijk na. Wat hiervan doen wij, in enige vorm, eigenlijk al? Zet er een streepje bij."
Werkblad
Neem dit over op een flap of print de pagina — het lege raster is het gereedschap.
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat op deze lijst doen wij al, en hoe komt het dat we dat laten gebeuren?
- Wat is het eerste dat we morgen kunnen stoppen?
- Welk punt herkende bijna iedereen?
Wat er mis kan gaan
De eerste ronde blijft braaf.
Geef zelf twee schaamteloze voorbeelden. De groep durft pas als jij hebt laten zien dat het echt mag.
De tweede ronde wordt afgeweerd met 'dat doen wij niet'.
Vraag naar 'in enige vorm, een beetje'. Bijna niemand doet het volledig; bijna iedereen doet iets ervan. Zo blijft het bespreekbaar.
Het wordt persoonlijk: dat doet Karin.
Houd het bij 'wij'. De vraag is wat het systeem laat gebeuren, niet wie de schuldige is.
Variaties
- Doe alleen ronde 1 en 2 als opwarmer, en plan ronde 3 als apart moment.
In de klas
Geschikt voor groep 6 t/m 8
Werkt verrassend goed met leerlingen: hoe zorgen we dat dit de slechtste groepsopdracht ooit wordt? Ze herkennen daarna feilloos wat ze zelf doen.
Past hier ook bij
De zes denkhoeden
Zes manieren van denken, expliciet verdeeld — zodat niet iedereen tegelijk de criticus speelt.
Academische controverse
Verdedig eerst een positie met volle overtuiging, wissel dan van kant — en kom er samen uit met een gezamenlijk standpunt.
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?