Werkvorm
Waarom, waarom, waarom?
Drie keer doorvragen en het probleem waar je mee begon blijkt een ander probleem.
- Tijd
- 20–40 min
- Groepsgrootte
- 4–20
- Ruimte
- Gewoon lokaal
- Energie
- Rustig
Wanneer zet je dit in?
Als de groep te snel naar oplossingen springt en de analyse overslaat.
Voorbereiding
- Zorg dat de problemen al geïnventariseerd zijn.
Zo doe je het
- 1
Cluster alle problemen die op tafel liggen.
- 2
Stel de groep per probleem de vraag: waarom is dit een probleem?
- 3
Ga door op het antwoord: maar waarom dan? En waarom dat?
- 4
Schrijf de onderliggende vooronderstellingen en argumenten op.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"We hebben hier een probleem staan. Ik ga één vraag stellen, en die blijf ik herhalen: waarom is dit een probleem? Op jullie antwoord vraag ik weer: en waarom is dát een probleem? Dat kan vervelend worden — dat hoort erbij. We gaan minstens vier lagen diep. Nog geen oplossingen graag, die bewaren we voor straks."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Waar kwamen we uit, en is dat nog hetzelfde probleem als waarmee we begonnen?
- Welke aanname zat er onder?
- Op welke laag moeten we eigenlijk iets doen?
Wat er mis kan gaan
De groep begint na twee lagen over oplossingen.
Parkeer ze zichtbaar op een aparte flap ('oplossingenparkeerplaats') en ga terug naar de waarom-vraag. Zo gaat er niets verloren.
Het wordt een verwijtenronde: 'omdat zij niet...'
Buig om naar het systeem: 'wat maakt dat dit zo gaat?' Blijf weg bij personen, anders klapt het gesprek dicht.
Variaties
- Doe het in groepjes met elk een eigen probleem en vergelijk daarna de uitkomsten.
In de klas
Geschikt voor groep 6 t/m 8
Bruikbaar bij begrijpend lezen en burgerschap: waarom is dit een probleem, en voor wie eigenlijk? Leerlingen ontdekken dat een probleem afhangt van je positie.
Past hier ook bij
1-2-4-Alle
Alleen, duo, viertal, allen
In twaalf minuten heeft iedereen bijgedragen — ook in een zaal van honderd.
Analoge inspiratie
Hoe lossen ze dit op in een totaal andere wereld? — en wat kun je daarvan lenen?
Appreciative Interviews
Waarderend interviewen
De groep zoekt naar wat er wél werkte — en ontdekt dat ze het antwoord al in huis heeft.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?