Werkvorm
Dialoogkaart
Een kaart die het gesprek leidt, zodat er geen gespreksleider nodig is.
- Tijd
- 30–60 min
- Groepsgrootte
- 3–8
- Ruimte
- Maakt niet uit
- Energie
- Rustig
Wanneer zet je dit in?
Als je hetzelfde gesprek op veel plekken tegelijk wilt laten voeren en je onmogelijk overal een begeleider kunt neerzetten.
Voorbereiding
- Ontwerp de kaart: begin, midden en einde, met tijden erbij
- Test hem één keer met een groepje voordat je hem uitrolt
Zo doe je het
- 1
Ontwerp een kaart die het gesprek van begin tot eind stuurt: een openingsvraag, twee of drie verdiepende stappen, en een afsluiting.
- 2
Zet per stap de tijd erbij en houd het totaal onder het uur.
- 3
Laat ruimte om uitkomsten direct op de kaart in te vullen — dan heb je meteen de oogst.
- 4
Test de kaart met één groepje en scherp hem aan.
- 5
Verspreid hem. Elk groepje voert het gesprek zelfstandig.
- 6
Verzamel de ingevulde kaarten en maak er één beeld van.
Zo zeg je het
De instructie zoals je hem uitspreekt. Maak er je eigen woorden van, maar houd de volgorde aan: eerst in beweging, dan pas de details.
"Jullie krijgen deze kaart en voeren het gesprek zelf — er komt geen begeleider bij zitten. De kaart geeft de volgorde en de tijden aan. Wijs één iemand aan die de tijd bewaakt en één die invult. Aan het eind lever je de kaart in; daar maken we samen één beeld van."
Nabespreken
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een spelletje. Kies twee of drie vragen; ze hoeven niet allemaal.
- Wat leverde het gesprek op dat jullie niet verwacht hadden?
- Bij welke vraag bleef het gesprek hangen?
- Over alle kaarten heen: wat komt er steeds terug?
Wat er mis kan gaan
Groepjes slaan stappen over of blijven bij de eerste hangen.
Zet de tijden expliciet op de kaart en laat één persoon per groepje de tijd bewaken. Zonder dat loopt elk groepje anders.
De kaart is te vol.
Test hem één keer en schrap. Een kaart die in de praktijk anderhalf keer zo lang duurt als bedacht, is de regel en niet de uitzondering.
De ingevulde kaarten verdwijnen in een la.
Spreek vooraf af wie de oogst verwerkt en wanneer de groepjes daarvan horen. Anders is het één keer en nooit meer.
Variaties
- Maak een digitale versie waarin groepjes hun uitkomsten direct invullen.
In de klas
Geschikt voor vanaf groep 7, en in het voortgezet onderwijs
Ideaal als je hetzelfde gesprek in alle klassen tegelijk wilt voeren, of op een ouderavond aan tien tafels. De kaart doet het werk van tien begeleiders.
Past hier ook bij
De beste samenvatting
Vier samenvattingen naast elkaar, en de groep kiest de beste — en leert daarmee wat een goede is.
Conversation Café
Gesprekscafé
Een gestructureerd gesprek over iets ingewikkelds, waarin niemand overstemd wordt.
Dilemmagesprek
Een verhaal zonder goed antwoord — en een groep die merkt dat ze het oneens is met zichzelf.
Praktijkervaringen & Facilitatietips
Ervaringen en aanbevelingen van trainers, docenten en facilitators die deze werkvorm hebben ingezet.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?